II Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie w roku 2015 obchodzi 100 rocznicę swojego istnienia, które zawdzięcza inicjatywie i zaangażowaniu  wybitnego społecznika  i nauczyciela ks. Kazimierza Gostyńskiego. Wraz z członkami Zrzeszenia Nauczycieli Szkół Średnich ks. Kazimierz Gostyński 10 września 1915 r. powołał do życia 8-klasową Szkołę Realną – fundament współczesnego „Zamoya”. Współzałożycielami  szkoły obok ks. Gostyńskiego, byli:  Julian Borkowski, Stanisław Janiszewski oraz Cezary Rummel (czy René Le Brun).

Pierwsza oficjalna informacja na temat nowo tworzącej się szkoły, zamieszczona w miejscowej prasie, ukazała się 13 czerwca 1915 r. Natomiast  25 sierpnia napisano, że szkoła „tworzy się przez Zrzeszenie Nauczycieli i mieć będzie imię hetmana Jana Zamoyskiego”. Wybór patrona Szkoły był niezwykle znaczący w kontekście ówczesnej sytuacji politycznej – padł na sławną postać historyczną, wybitną osobowość, wielkiego patriotę i wodza, znakomitego mecenasa sztuki, prawdziwego, wszechstronnie wykształconego humanistę i męża stanu. Dyrektor Michał Ziółkowski 50 lat po utworzeniu Zamoy’a pisał: „Założona przez grono entuzjastów w 1915 r. nie przypadkiem otrzymała miano Hetmana Jana Zamoyskiego. Jak bowiem ten Wielki Syn Narodu Polskiego fundując w Zamościu swoją Akademię, chciała zapalić ognisko wiedzy, które promieniowałoby na obszar całej Rzeczypospolitej, a w szczególności na jej ziemie wschodnie, tak Nasza Szkoła otrzymała misję szerzenia rzetelnej wiedzy w samym Lublinie i na znacznym obszarze województwa.” Dlatego też należy podkreślić, że uczniowie, absolwenci i nauczyciele Zamoy’a są świadomymi spadkobiercami postawy, jaką prezentował patron Szkoły, a podejmowana przez nich działalność patriotyczna w dobie tragicznych zawirowań dziejowych najlepiej o tym świadczy. Dotyczyła ona zarówno walk o wolność ojczyzny podczas II wojny światowej, jak i przynależności do opozycji w czasach PRL-u.

Od początku swojego istnienia Zamoy szczycił się niepowtarzalną atmosferą oraz bardzo wysokimi wynikami edukacyjnymi, osiąganymi dzięki uzdolnionej młodzieży i zaangażowaniu charyzmatycznych nauczycieli, co owocowało sukcesami w olimpiadach i konkursach przedmiotowych oraz w sporcie. Tak jest do dzisiaj. Dlatego też absolwenci naszej Szkoły należą do grona osób aktywnych o otwartych horyzontach, nie brakuje wśród nich  ludzi wybitnych, ludzi sukcesu, zasłużonych dla kraju oraz lokalnej społeczności.

Tradycją Zamoy’a są także spotkania absolwentów odczuwających silną więź ze swoja szkołą. Ostatni  taki zjazd odbył się w listopadzie 2005 roku z okazji jubileuszu 90-lecia istnienia Szkoły. Niebawem czeka nas już kolejny jubileusz – tym razem 100-lecie, oraz kolejny zjazd absolwentów, na który zapraszamy wszystkich Zamoyszczaków.